Boete geen RI&E: alle sancties en boetebedragen op een rij (2026)

De Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) is niet optioneel — het is wettelijk verplicht voor elke werkgever in Nederland. Toch heeft meer dan de helft van alle bedrijven geen actuele RI&E. De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) controleert hier actief op, en de boetes zijn fors. In dit artikel lees je precies welke sancties je riskeert en hoe je boetes voorkomt.

Door Ben Groot · HVK · Groot Veiligheid

Welke boetes staan er op het ontbreken van een RI&E?

De Arbeidsinspectie hanteert een gefaseerd boetesysteem op basis van de Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving. De hoogte hangt af van het type overtreding, de bedrijfsgrootte en of het een eerste of herhaalde overtreding is.

Overtreding	Boete eerste keer	Boete bij recidive
Geen RI&E aanwezig	€ 3.000 – € 13.500	€ 6.000 – € 27.000
Geen Plan van Aanpak	€ 3.000 – € 13.500	€ 6.000 – € 27.000
RI&E niet getoetst (terwijl verplicht)	€ 1.500 – € 4.500	€ 3.000 – € 9.000
Geen voorlichting aan werknemers over risico’s	€ 1.500 – € 4.500	€ 3.000 – € 9.000
RI&E niet actueel (verouderd)	€ 1.500 – € 4.500	€ 3.000 – € 9.000
Ernstig gevaar + geen RI&E	Tot € 50.000+	Strafrechtelijke vervolging mogelijk

Hoe bepaalt de NLA de boetehoogte?

De Arbeidsinspectie houdt bij het vaststellen van de boete rekening met vijf factoren:

• BedrijfsgrootteGrotere bedrijven krijgen hogere boetes. Het normbedrag wordt vermenigvuldigd met een factor op basis van het aantal werknemers.
• Ernst van de overtredingDirect gevaar voor werknemers weegt zwaarder dan een administratieve tekortkoming.
• VerwijtbaarheidWist de werkgever van het risico? Had hij het kunnen weten?
• RecidiveHerhaalde overtredingen worden verdubbeld (100%) of zelfs verdrievoudigd (200%).
• Maatregelen na constateringSnel herstellen na een overtreding kan boeteverlagend werken.

Hoe verloopt een inspectie van de Arbeidsinspectie?

Aanleiding voor een inspectie

De NLA voert inspecties uit op basis van verschillende aanleidingen:

• Programmatische inspectiesSectorgericht, bijvoorbeeld bouw, horeca en zorg als prioriteitssectoren.
• MeldingenKlachten van werknemers, vakbonden of derden.
• ArbeidsongevallenElk ernstig ongeval wordt onderzocht.
• HercontrolesFollow-up na eerdere overtredingen.

Wat controleert de inspecteur?

Bij een bezoek vraagt de inspecteur standaard naar zes zaken:

• De RI&EIs deze aanwezig, volledig en actueel?
• Het Plan van AanpakZijn er concrete maatregelen met deadlines?
• ToetsingsverslagIs de RI&E getoetst door een arbodeskundige (indien verplicht)?
• VoorlichtingZijn werknemers geïnformeerd over risico’s?
• PreventiemedewerkerIs er een preventiemedewerker aangewezen?
• BHV-organisatieIs de bedrijfshulpverlening op orde?

Na de inspectie: wat kan er gebeuren?

Uitkomst	Wat betekent dit?
Geen overtredingen	Compliment — je bent in orde
Waarschuwing	Lichte overtreding, kans om te herstellen
Eis tot naleving	Je moet binnen een gestelde termijn voldoen
Boeterapport	Formele overtreding, boete volgt
Stillegging	Bij direct gevaar wordt het werk stilgelegd

De verborgen kosten van géén RI&E

Naast de directe boete zijn er meer financiële risico’s die werkgevers vaak over het hoofd zien:

• Hogere verzekeringspremiesVerzekeraars vragen steeds vaker naar de RI&E bij het vaststellen van de premie.
• Aansprakelijkheid bij ongevallenZonder RI&E sta je juridisch zwak. Een werkgever die geen risico’s heeft geïnventariseerd, kan moeilijk aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan.
• Gemiste opdrachtenOpdrachtgevers eisen steeds vaker bewijs van arbobeleid (denk aan VCA-certificering en aanbestedingen).
• PersoneelsverloopOnveilige werkomstandigheden leiden tot ziekteverzuim en vertrek van goede medewerkers.
• ReputatieschadeEen stillegging of boete is openbaar en kan het vertrouwen van opdrachtgevers en personeel schaden.

Hoe voorkom je een boete?

De oplossing is eenvoudig: zorg dat je een actuele, volledige RI&E hebt. Dit hoeft geen wekenlang traject te zijn. De minimale vereisten om boetevrij te zijn:

• RI&E is aanwezig en actueelAangepast na bedrijfswijzigingen, nieuwe machines, andere werkprocessen of nieuwe inzichten.
• Plan van Aanpak compleetMet concrete maatregelen, verantwoordelijken en deadlines.
• RI&E is getoetstDoor een gecertificeerde arbodeskundige, als u meer dan 25 werknemers heeft of geen erkend branche-instrument gebruikt.
• Werknemers zijn geïnformeerdOver de risico’s en de maatregelen die genomen zijn.
• Preventiemedewerker aangewezenIemand in uw organisatie die meewerkt aan de uitvoering van het arbobeleid.

Twijfel je of jouw RI&E compleet is, of heb je er nog geen? Neem contact op — een ervaren veiligheidskundige kan snel beoordelen waar je staat en wat er nodig is.