Thuiswerken — arbo-verplichtingen gelden ook aan de keukentafel

Wettelijk kader

De Arbowet (artikel 1, lid 3) bepaalt dat de werkgever verantwoordelijk is voor de arbeidsomstandigheden, ook als de arbeid in de woning van de werknemer wordt verricht. De verplichtingen zijn echter iets beperkter dan voor de kantoorwerkplek.

• Volledige toepassing
  De eisen voor beeldschermwerkplekken (Arbobesluit afdeling 5.2), psychosociale arbeidsbelasting, voorlichting en onderricht, en de RI&E-verplichting gelden volledig voor thuiswerkers.
• Beperkte toepassing
  Eisen ten aanzien van gebouwen, nooduitgangen, brandveiligheid en sanitaire voorzieningen gelden niet voor de thuiswerkplek. De werkgever hoeft de woning niet bouwkundig aan te passen.
• Recht op thuiswerken
  De Wet flexibel werken geeft werknemers het recht om een verzoek tot thuiswerken in te dienen. De werkgever moet dit serieus overwegen en mag het alleen afwijzen als er zwaarwegende bedrijfsbelangen zijn.

Verplichtingen van de werkgever

De werkgever kan de thuiswerkplek niet inspecteren zonder toestemming van de werknemer, maar dat ontslaat hem niet van zijn zorgplicht. De invulling daarvan:

• Thuiswerkplek beoordelen
  Laat werknemers een digitale werkplekscan invullen (bijv. de checklist van het Arboportaal). Bij klachten of twijfel: bied een werkplekonderzoek door een ergonoom aan.
• Arbovoorzieningen verstrekken
  Stel minimaal een los beeldscherm (of laptopstandaard), los toetsenbord, losse muis en een goede bureaustoel ter beschikking. Veel organisaties bieden een thuiswerkbudget of een leenregeling.
• Voorlichting geven
  Informeer werknemers over de juiste instelling van hun werkplek, het belang van pauzes, en het herkennen van klachten. Verwijs naar de verdiepingspagina’s over beeldschermwerk en kantoorinrichting.
• Thuiswerken in RI&E
  Neem thuiswerken op als afzonderlijk aandachtsgebied in de Risico-Inventarisatie & -Evaluatie. Beoordeel zowel de fysieke werkplek als psychosociale risico’s (isolatie, vervaging werk-privégrens, bereikbaarheidsdruk).

Checklist thuiswerkplek

Gebruik onderstaande checklist om te beoordelen of een thuiswerkplek voldoet aan de minimale ergonomische eisen:

• Bureau
  Stabiel, voldoende groot (minimaal 120×80 cm), op de juiste hoogte (ellebooghoogte). De keukentafel is bijna altijd te hoog — een goede bureaustoel met armleggers compenseert deels, maar een bureau op de juiste hoogte is altijd beter.
• Stoel
  Verstelbare bureaustoel met rugleuning, lendensteuning en armleggers. Een eetkamerstoel voldoet niet voor meer dan incidenteel gebruik.
• Beeldscherm
  Extern beeldscherm of laptopstandaard zodat de bovenkant van het scherm op ooghoogte staat. Nooit langdurig werken op een laptopscherm zonder verhoging.
• Toetsenbord en muis
  Altijd een los toetsenbord en losse muis, ook bij gebruik van een laptopstandaard. Het toetsenbord op ellebooghoogte, recht voor het lichaam.
• Verlichting
  Voldoende daglicht en taakverlichting. Geen reflecties op het beeldscherm. Het bureau staat bij voorkeur loodrecht op het raam.
• Rust en concentratie
  Een werkplek waar je ongestoord kunt werken. Dit hoeft geen aparte werkkamer te zijn, maar de plek moet geschikt zijn voor concentratiewerk.

Thuiswerkvergoeding

Werkgevers mogen een onbelaste thuiswerkvergoeding verstrekken. In 2026 bedraagt het fiscaal vrijgestelde bedrag € 2,40 per thuiswerkdag (dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd). De vergoeding is bedoeld voor kosten als water, elektriciteit, verwarming en koffie. Arbovoorzieningen (bureaustoel, beeldscherm, toetsenbord, muis) vallen hier niet onder en worden apart vergoed of ter beschikking gesteld.

Veel organisaties bieden daarnaast een eenmalig thuiswerkbudget (vaak tussen € 500 en € 1000) waarmee medewerkers hun thuiswerkplek kunnen inrichten. Dit kan fiscaal worden aangemerkt als arbovoorziening en is dan onbelast, mits de werkgever een Arboplan heeft vastgesteld.

Psychosociale risico’s

Thuiswerken brengt naast ergonomische risico’s ook psychosociale risico’s met zich mee die in de RI&E moeten worden meegenomen:

• Sociale isolatie
  Werknemers die meerdere dagen per week thuiswerken kunnen het gevoel krijgen afgesneden te zijn van collega’s en de organisatie. Plan regelmatig contactmomenten in, zowel werkinhoudelijk als informeel.
• Werk-privébalans
  Zonder fysieke scheiding tussen werk en privé vervagen de grenzen. Werknemers werken vaker ’s avonds door, nemen minder pauze en ervaren een hoger stressniveau. Stimuleer vaste werktijden en het afsluiten van de werkplek na werktijd.
• Bereikbaarheidsdruk
  De druk om altijd online en bereikbaar te zijn kan leiden tot stress en een gevoel van controle. Maak duidelijke afspraken over bereikbaarheid en respecteer onbereikbare momenten.

Hybride werken

De meeste organisaties hanteren inmiddels een hybride werkmodel: een combinatie van thuiswerken en werken op kantoor. Dit brengt specifieke aandachtspunten met zich mee:

Zorg dat zowel de thuiswerkplek als de kantoorwerkplek ergonomisch in orde is. Bij flex-werkplekken op kantoor moeten medewerkers weten hoe ze de werkplek snel goed instellen. Overweeg persoonlijke instellingskaarten of digitale profielen voor verstelbare bureaus en stoelen.

Maak afspraken over welke dagen thuis en welke dagen op kantoor wordt gewerkt. Concentratiewerk past vaak beter bij thuiswerken, samenwerkings- en vergaderdagen bij kantoorwerk. Voorkom dat medewerkers op kantoor dezelfde online vergaderingen voeren die ze ook vanuit huis kunnen doen.

Veelgemaakte fouten

• Er is geen thuiswerkbeleid — thuiswerken is “gewoon ontstaan” zonder dat de arbo-aspecten zijn geregeld.
• Werknemers krijgen een laptop maar geen los beeldscherm, toetsenbord of muis — en werken maandenlang op het laptopscherm.
• De RI&E dekt de kantoorwerkplek, maar thuiswerken is niet als apart risico meegenomen.
• De thuiswerkvergoeding wordt gezien als vervanging voor het verstrekken van arbovoorzieningen — dat is niet correct.

Veelgestelde vragen

Is de werkgever aansprakelijk bij een ongeluk thuis?

Ja, in principe wel. Als een werknemer tijdens werktijd thuis letsel oploopt dat verband houdt met het werk (bijvoorbeeld vallen over een snoer van bedrijfsapparatuur of RSI-klachten door een slechte werkplek), kan de werkgever aansprakelijk zijn op grond van artikel 7:658 BW. De werkgever moet aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan — voorlichting gegeven, middelen verstrekt en de thuiswerkplek beoordeeld.

Moet de werkgever een bureaustoel voor thuis betalen?

De werkgever moet ergonomische arbovoorzieningen ter beschikking stellen als een werknemer structureel thuiswerkt (meer dan 2 uur per dag beeldschermwerk). Dit kan door middelen te verstrekken, een budget beschikbaar te stellen of een leenregeling op te zetten. De thuiswerkvergoeding van € 2,40 per dag is bedoeld voor verbruikskosten en vervangt niet de verplichting om arbomiddelen te verstrekken.

Mag de werkgever de thuiswerkplek inspecteren?

Niet zonder toestemming van de werknemer — het recht op onschendbaarheid van de woning (artikel 12 Grondwet) gaat voor. De werkgever kan wel vragen om een digitale werkplekscan in te vullen, foto’s van de werkplek op te sturen of een ergonoom uit te nodigen voor een werkplekonderzoek. De werknemer mag dit weigeren, maar de werkgever mag dan overwegen om thuiswerken te beperken als hij zijn zorgplicht niet kan waarborgen.

Hoeveel dagen thuiswerken is verantwoord?

Er is geen wettelijk maximum aantal thuiswerkdagen. Vanuit arbo-perspectief hangt het af van de kwaliteit van de thuiswerkplek en de aard van het werk. Met een goed ingerichte thuiswerkplek zijn 3–4 dagen per week prima werkbaar. Het advies is om minimaal 1 dag per week op kantoor te werken voor sociaal contact en samenwerking. Werkgevers moeten rekening houden met individuele omstandigheden — niet elke werknemer heeft thuis een geschikte werkruimte.